Мұнай мен газ экспортынан түскен табыс 900 млн долларға төмендеді

Қаңтар айында мұнай мен газ экспортынан түскен табыс 900 млн долларға төмендеді

2020 жылдың қаңтар айының қорытындысы бойынша елдің сыртқы сауда айналымы 6,8 млрд. АҚШ доллары, бұл 2019 жылғы сәйкес көрсеткіштен 11,3%- ға төмен (7,6 млрд доллар).Сонымен қатар, тауарлар экспортынан түскен кіріс 4,3 млрд долларға (-1,0 млрд доллар) дейін төмендеді, сонымен бірге импорттық шығындар 2,4 млрд долларға (+0,2 млрд доллар) дейін өсті. Бұл ретте сауда балансының профициті 2019 жылдың қаңтар айының қорытындысы бойынша 3,1-дегі көрсеткішке (-1,2 млрд доллар) қарағанда 1,9 млрд долларға дейін төмендеді.

 

Экспорттан түсетін ақша түсімдерінің негізгі құлдырауы абсолюттік мәнде 2020 жылғы қаңтарда жанғыш пайдалы қазбаларға тура келді. Осылайша, мұнай экспортынан түскен табыс 744,1 млн долларға, газ сатудан түскен табыс 134,6 млн долларға төмендеді (1- кестені қараңыз). Аталған тауарлар экспортының физикалық көлемі тиісінше 13,2%- ға және 18,0%- ға төмендеді.

Елдік құрылымда Қазақстан мұнайын сатып алудың негізгі құлдырауы Батыс Еуропа елдері — Францияда (-339,3 млн доллар), Швейцарияда (-281,0 млн доллар) және Италияда (-243,0 млн доллар) байқалады . Сонымен қатар, қазақстандық табиғи газ импортының күрт төмендеуі ҚХР-да (-128,6 млн доллар) байқалды .

Өз кезегінде елге импорттық жеткізілімдер табиғи газды (+113,3 млн доллар) және телефон аппараттарын (+46,2 млн доллар) сатып алудың үлкен көлемдеріне негізделген. Сонымен қатар, елімізге мұнай өнімдерін (-27,9 млн доллар) және жеңіл автокөліктерді (-15,9 млн доллар) жеткізуді азайту белгіленді .

Сонымен қатар, ел үшін ең ірі экспортшылардың ТОП-3 елдік бөлінісінде қаңтар айында елге әкелінген барлық тауарлардың 65,9% келетін Ресей, Қытай және АҚШ- та ел үшін ең ірі экспортшылар болды . Қаңтар айының қорытындысы бойынша Қазақстанға Ресей импортының көлемі 941,1 млн долларды немесе барлық импортталған өнімдердің 38,8%— ын (-0,3%) құрады,одан әрі Қытай -551,1 млн долларды немесе 22,7% (+5,0%) және АҚШ-тың — 108,7 млн долларды немесе 4,5% (-0,3%) құрайды .

Осылайша, импорт бір мезгілде өскен кезде (+6,7%) тауарлар экспортының күрт баяулауы (-19,0%) дәстүрлі профицит болып табылатын, елдің сауда балансына теріс әсер етті.ҚР сауда балансының профициті қаңтарда 38%- ға төмендеп, 1,9 млрд долларды құрады .