Ұлттық құндылықты жаңғырту – терроризмнің алдын алу факторының бірі

Бүгінгі таңда әлемде үлкен қауіп төндіріп тұрған факторлардың бірі –терроризм мен экстремизм мәселелері. Дін атын жамылып, кері пиғылды әрекеттерді жүзеге асырып отырған жат ағымдар қоғамдық санаға барынша еніп, адамдар арасында түсініспеушілік пен алауыздық тудыруы бүгінгі күнге де, болашақ үшін де үлкен қауіп-қатерді құрайды.

Заманауи ақпараттық-сандық қоғамда  жат ағымдардың қолданып отырған құралдары да өте күшті. Олар материалдық, экономикалық, саяси факторлармен қатар адамдардың рухани құндылық аумағына да қол сұғып, діни сауаты жоқ жастарды өздерінің «ақиқат» деп жүрген псевдоидеологиясымен баурап, басқарылатын қуыршаққа айналдыруда. Бұндай кері әрекеттерді шешуден гөрі, алдын алған абзал, себебі деструктивтік ағымдардың ықпалы мен арбауына  түскен адамдарды алып шығу қиынға соғады. Олар әдетте «көрсоқыр», «құлақтары бекітілген» дұрысы мен бұрысын ажыратпайтын соқыр діндарларға айналады. Сондықтан да, бұндай жағдайды болдырмаудың амалын жасап, терроризм және экстремизммен күресуде мемлекет, құзыретті органдар тарапынан жасалып жатқан шаралар аз емес, дегенмен еркін демократиялық қоғамның азаматтары ретінде әрбір адам мемлекеттің тыныштығы мен тұрақтылығына үлкен жауапкершілікпен қарауы қажет. Құндылықтық жүйелері берік, өзінің тілі мен дініне сыйластығы басым, ұлттық мәдениетін құрметтейтін, отан сүйгіштігі мен бірлігі жарасқан қоғамда ғана терроризм мен экстремизм идеологиясына жол берілмейді.

«Қазақстан Республикасында діни экстремизм мен терроризмге қарсы іс-қимыл жөніндегі 2018 – 2022 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама» аясында халық арасында мемлекеттің дін саласындағы саясатын Қоғамдық даму басқармасының «Мониторинг және талдау орталығының» ұйымдастыруымен арнайы құрылған ақпараттық-түсіндіру тобы арқылы жүргізіп жатыр. Теріс экстремистік дін атын жамылған мысықтілеу миссионерлер мен шейхсымақтардың құрған арбауына түсіп, шырмауына шырмалған азаматтарымыздың бұндай қателікке бой алдыруларының бірден-бір себебі дер кезінде дұрыс ақпаратқа қол жеткізе алмауында болып отыр. Осы олқылықтың алдын-алу мақсатында аталмыш орталықтың басты жұмысы қала тұрғындарының деструктивті жат ағымдардың жетегінде кетуінің алдын алуға, мемлекетіміздің дін саласындағы ұстанған саясаты мен діни дұрыс бағыт-бағдарды түсіндіруге бағытталған іс-шараларды ұйымдастыру болып табылады.

Қазақ халқының ұлттық құндылықтары мен Әбу Ханифа мазһабындағы ислам діні бір-біріне ешқашан қайшы келген емес. Керісінше, ханафи мазһабы біздің мәдениетімізге сіңісіп, қазақ халқының дүниетанымы мен өмірлік құрылымының бөлігіне айналды. Бүгінгі күнде «бидғат», «ширк», «харам» сөздерін жиі пайдаланатын, ұлттық құндылықтарға «қара перде» тағатын,  келін иіліп сәлем салмау керек, музыка тыңдамау керек, мемлекеттік мерекелерді атамау керек деген  адасушылыққа алып келетін жалған ұстанымдар мен «жиһадқа» шақыратын жат ағымдардың кері пиғылды идеологиялары адамдардың бойында күмән тудырып, адасушылыққа алып келеді. Нәтижесінде, адамдарда діни ұстанымдары мен ұлттық болмысы арасында да қайшылықтар туындап, дін мен ұлт арасында таңдау жасауына итермелейді. Алайда ислам діні бұндай алалаушылықты көздемейді, керісінше басқа дін өкіліне болсын, бір-біріне болсын төзімді қарым қатынас таныту қажет екендігін алдыға тартады. Және сенімі (ақида), этикасы (ахләк) және шариғаты  (фикһ) өзара келісім мен бітімгершілікті құрайды. Бұл дегеніміз, сенім мен адамгершілік құндылықтар бір қатарда тұратындығын көрсетеді. Сондықтан қазіргі өскелен ұрпақтың бойына дұрысы мен бұрысын ажырата алатындай діни сауаттылықты, ұлттық мәдениеттің өзегін құрайтын мәдени мұралар мен жәдігерлерге, Отанға деген сүйіспеншілікті, дәстүрлі-ұлттық, адамгершіліктік-моральдық құндылықтарды дәріптеуді, азаматтық сана мен ұлт алдындағы жауапкершілікті сіңіріп тәрбиелеу маңызды екенін ұмытпаған жөн. Себебі, бұл бейбіт болашақтың кепілі болмақ.

 

Ж.ҚАҢТАРБАЕВА,

 Әл-Фараби атындағы

ҚазҰУ-нің доценті,

Алматы қалалық

ақпараттық-түсіндіру

тобының мүшесі